Sámediggi lea máŋgalot jagi gáibidan ahte visot olmmošlaš bázahasat museain ja institušuvnnain galget máhcahuvvot. Dan rájes leat máŋga bázahasat ođđasit hávdaduvvon muhto áin gávdnojit bázahasat maid galget máhcahit
Dál lea nuppát oassi Riikaantikváriahta doaimmahusa raportas boahtan mii galgá geahpidit máhcaheamiid.
-Dán raportas buktit ovdan sierra doaibmabijuid, dakkárat mat juo gávdnojit muhto máiddai njeallje ođđa, muitala Kicki Eldh, guorahalli Riikaantikváriahta doaimmahusas.
Njeallje doaibmabiju
Ođđa doaibmabijut leat ovttastahttin, doarjagat, portála ja ságastallanlávdi.
-Ovttastahttima funkšuvdna dárbbašuvvo vai gávdnat báikki gosa čohkket dáid áššiid. Min hupmat maid ekonomalaš dili birra ja čalmmustahttit ođđa hávdadusaid bargguid mat dál leat jođus. Dárbbašit doaibmabijuid nu oažžut gudnevaš loahpa, dadja Kicki Eldh.
”Gudnevaš sápmelaččaid vuoste”
Raporta vuođđun lea ON:a julggaštus mii guoska álgoálbmogiid njulgosiidda maid Ruoŧŧa dohkkehii 2007. Seamme jagi go Sámediggi gáibidii ruoktot visot olmmošlaš bázahasaid mat gullojit sámiide.
Lars-Jonas Johansson, ovddasvástolaš kultuvra- ja repatrierenáššiide Sámedikkis, atna raporta buorrin ja oaivvilda ahte dat lea gudnevaš sámiide.
-Dát lea sámi kultuvrra ja kulturárbbi birra, mii galgat sáhttit váikkuhit eambbo detálljan ja mon oainnan ahte mis lea vejolašvuohta dan dahkat, dadja Johansson.
”Stáhtta ja sámit galget soabadit”
Dál lea stáhta ja sámiid duogin ahte soabadit movt máhcaheamit dahkko. Sámediggi lea jo válbmen evttohusa dán áššis ahte dahkat repatrierenguorahallama.
-Lea jurdda eanet detállja dásis, dadja Johansson.
RIIKAANTIKVÁRIAHTA BIJUS-EVTTOHUSAT:
- Ásahit ovttastahtti funkšuvdna ahte čohkket gažáldagaid máhcaheami birra. Árvvoštallet ahte jahkegollu šadda 2 miljovdna kruvnna.
- Ásahit doarjagiid vai lea ekonomalaš vejolašvuohta máhcahusaide ja iskkat museaid čoakkálmasaid.
- Ásahit portála sámi čoakkálmasaide, čalmmustahttin dihte mat gávdnojit museaid vuorkkain, lasihit máhtu ja váldit stuorit oasi sámi kulturárbbis.
- Ásahit ságastallanlávddi.